به گزارش سلامت نیوز به نقل از اعتماد، مدیرکل حفاظت محیطزیست مازندران از مهلت یک ماهه به بهرهبرداران نیروگاه زبالهسوز نوشهر جهت حل مشکلات هوا، فاضلاب و پسماند خبر داد.
نیروگاه زبالهسوز نوشهر، بهرغم عدم تنظیم صورتجلسه ارزیابی اثرات زیستمحیطی، حدودا شش سالی میشود که جهت امحای پسماند جامد شهری احداث و راهاندازی شده است. عدم بهرهبرداری تصفیهخانه شیرابه در این نیروگاه، سبب آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی شهرستان شده است. همچنین عدم تصفیه گازی استاندارد نیروگاه سبب شده است ریزگردهای معلق در هوا انتشار یافته و مردم با کاهش دامنه دید و افزایش آلودگی هوا در این منطقه مواجه شوند. با وجود هشدارهای مردم و حتی سازمان حفاظت محیطزیست، همچنان مردم نوشهر با تبعات این نیروگاه دست و پنجه نرم میکنند.
در این شش سال بارها فعالان محیطزیست نوشهر و چالوس، به مشکلاتی که این نیروگاه ایجاد میکند، اشاره و اعتراض کردهاند. حالا فعالان محیطزیست در نوشهر، کارزاری به همت «زهرا محمودی» خطاب به ریاست سازمان حفاظت محیطزیست کشور، به دلیل نگرانی نسبت به آلودگی آب و هوای ناشی از فعالیت زبالهسوز نوشهر، راهاندازی کردهاند. به گفته زهرا محمودی، کنشگر چالوس این کارزار در تاریخ 23 آبان امسال، با هدف مطالبه مردمی ایجاد شده است. تا امروز حدود 6هزار نفر این کارزار را امضا کردند. اعتراضهای مردم در زمینههای مختلف از شکایت به شهرداری و فرمانداری و استانداری تا سازمان حفاظت محیطزیست تا امروز انجام شده است و کارزار هم بخشی از این اعتراضهاست.
در متن کارزار آمده است که مردم شهرستانهای نوشهر، چالوس و مناطق همجوار، تقاضای نصب و راهاندازی فیلترهای استاندارد و سیستمهای پیشرفته تصفیه آلایندهها با نظارت سازمان حفاظت محیطزیست و همچنین انتقال زبالهسوز نوشهر به مکانی مناسب، دور از محدودههای مسکونی، منابع آب سطحی و زیرزمینی و اراضی جنگلی را دارند.
در هفتههای گذشته، محمدرضا کنعانی، مدیرکل حفاظت محیطزیست مازندران درباره پروندههای قضایی علیه نیروگاه زبالهسوز در گفتوگویی با ایرنا اعلام کرد: «نیروگاه زبالهسوز عملکردش در حال حاضر نه در حوزه پساب و نه در حوزه پسماند و نه در حوزه هوا، مورد تایید ما نیست. در همین راستا، اقدامات حقوقی علیه بهرهبردار این واحد و هم پیگیریهای اداره، انجام شده است. مطمئنا اگر عزمی داشته باشند، به راحتی میتوانند با یکسری ملاحظات، مشکل هوا و شیرابه و پسماند سنواتیشان را حل کنند، ولی تا امروز عزمی در این مجموعه برای این موضوع نبوده است. شکایت در مرجع قضایی مطرح و در حال رسیدگی است و پیگیریهای اداری ما و شهرداری نیز درباره الزام آنها به انجام تعهداتشان در حال انجام است. اخیرا هم جلسهای با حضور استاندار برگزار و مهلت یک ماهه داده شده است. مطمئنا بعد از یک ماه حتما تصمیم جدی گرفته خواهد شد. از نظر ما فعالیت این واحد با این شرایط به نفع و به صلاح نیست.»
کامبیز محسن سلطانی، رییس اداره محیطزیست نوشهر نیز با تایید سخنان مدیرکل حفاظت محیطزیست مازندران گفت: «نیروگاه زبالهسوز مشکل دارد؛ ما اقدامات قانونی را انجام دادیم و مدیرکل هم معتقد است که از نظر من همین حالا باید تعطیل شود. بحث فاضلاب و دودکش و خاکسترهای ویژه از مهمترین معضلات این نیروگاه است.»
مردم نوشهر، هر یک به طریقی درصدد اصلاح فعالیت این نیروگاه هستند. «علی طاهباز» کارشناس ارشد عمران با گرایش مهندسی محیطزیست، درباره مشکلات نیروگاه زبالهسوز به «اعتماد» گفت: «طرح زبالهسوز نوشهر، به دلیل فقدان دفنگاههای بهداشتی و معضل پسماند، در سالهای گذشته به دلیل عدم مکانیابی صحیح، در جهت امحای پسماند جامد شهری، برای شهرستانهای نوشهر و چالوس طراحی و احداث شده است. مطالعات ارزیابی این طرح در سال 1391 تنظیم و ارائه شده و در دو مرحله، در سالهای 1392 و 1394 بازنگری و تجدیدنظر شده است. با توجه به مطالعات ارزیابی اثرات زیستمحیطی نسبتا کامل، متاسفانه طرح فاقد صورتجلسه ارزیابی اثرات زیستمحیطی است که نشاندهنده این است که نمیتوان طرح را مجاب به انجام تعهدات خود در قبال تقلیل آثار سوء بهجا مانده در فاز ساخت و رعایت الزامات زیستمحیطی در فاز بهرهبرداری کرد. شرایط موجود، شهرستان نوشهر و چالوس را در وضعی قرار داده است که هم از لحاظ دفن بهداشتی و هم از لحاظ سوزاندن آن مشکل دارد. هدف از استحصال انرژی از پسماند جامد شهری، به هیچ عنوان صرفه اقتصادی ذکر نشده است و تنها برای خلاص شدن از شر پسماند جامد شهری است که این طرح ارائه شده.
در حالی که این طرح، توان استحصال برق به مقدار
2.7 الی 2.8 مگاوات را دارد. از لحاظ فنی طرح زبالهسوز نوشهر دارای کوره دوار عمودی است که این نوع کورهها برای سوزاندن پسماند جامد شهری استفاده نمیشود. برای سوزاندن و امحای پسماند جامد شهری از کورههایی با استوکر افقی استفاده میشود و این امر نشاندهنده انتخاب نادرست سیستم کوره زبالهسوز است. رکن اصلی امحای پسماند که تفکیک در مبدا است، در این طرح اجرا نمیشود. متاسفانه شهرداریها با توجه به اینکه ملزم به تامین خوراک استاندارد زبالهسوز هستند، خوراکی درهم و با رطوبت بسیار بالا برای آن تامین میکنند، که این رطوبت میتواند بر عملکرد زبالهسوز اثرگذار باشد و راندمان کارش را کاهش بدهد. به دلیل عدم تنظیم صورتجلسه ارزیابی اثرات زیستمحیطی، سازمان حفاظت محیطزیست در این مورد نتوانسته است الزامات قانونی را اجرایی کند. این درحالی است که طرح در فاز بهرهبرداری در سال ششم قرار دارد و حتی یک لیتر از شیرابه تولید شده در مخازن جمعآوری، پسماند خود را نتوانسته تصفیه کند و این معضل، تخلفی آشکار است.
باید دید که چطور متولیان امر، چه شهرداری و چه محیطزیست نتوانستند به این استاندارد دست یابند. در رابطه با پایش مستمر، خیلی از موارد ذکر شده در زبالهسوز نوشهر، اعم از تصفیه شیرابه و قرار گرفتن طرح در فاز بهرهبرداری، هر کدام معضلات عدیدهای را برای محیطزیست منطقه به همراه داشته است. متاسفانه هیچ سند و مدرک قانونی در قبال اینکه این طرح عملکردش به چه صورت است، در دسترس نیست و بنا به اعلام سازمان حفاظت محیطزیست، در فاز تصفیه گازی خود، این طرح صددرصد آلایندگی دارد و مکررا سازمان به این مطلب اشاره کرده و مستندات موجود است. حال باید دید که طرحی با چنین تکنولوژی، چگونه توسط شهرداری از سال 1391 برای آن رکن اصلی تفکیک در مبدا را اجرایی نکرده و این میان نقش پررنگ تخلف سازمان دهیاریها و شهرداریها نیز محرز است. چرا پروژهای که قبل از اجرا صورتجلسه ارزیابی زیستمحیطی ندارد، توانسته است در فاز بهرهبرداری بدون مجوز صورتجلسه ارزیابی، شروع به فعالیت کند و چگونه توانسته است در فاز بهرهبرداری در سال ششم باشد و تصفیهخانه شیرابه آن راهاندازی نشده باشد؟ در امکانسنجی و مکانیابی هم باید به در مسیر باد غالب بودن طرح اشاره کرد که این از تخلفات اساسی و محرز است. تصاویر صراحتا نشان میدهد که ما یک تکنولوژی نسبتا بهروز دنیا را حتی اگر نوعش اشتباه هم باشد، با خوراک نامناسب به سخره گرفتهایم.»
عدم تفکیک زبالهها در مبدا
اما عدم جداسازی زبالهها در مبدا هم از مشکلاتی است که طاهباز به آن اشاره میکند: «وقتی که تفکیک در مبدا و جداسازی مواد قابل اشتعال که میتواند ارزش حرارتی بالایی برای این سیستم زبالهسوز داشته باشد، انجام نشود، مطمئنا ما با ارزش حرارتی که صرفه اقتصادی کار و استهلاک دستگاهها را بالا میبرد و باعث از استاندارد خارج شدن سیستم تصفیه گازی میشوند، روبهرو خواهیم شد. طرح زبالهسوز در شهرستان نوشهر با ارزش حرارتی میانگین 6279 کیلوژول بر کیلوگرم احداث شده است. این عدد، عدد پایینی است که به دلیل رطوبت بالای پسماند بوده که میتواند عملکرد سیستم تصفیه گازی را دچار اختلال کند. باید اشاره کرد به فقدان راهاندازی ستون جاذب کربن فعال در این طرح در سال گذشته که خود میتواند سبب بروز آلایندگیهای بسیاری شود. ستون جاذب کربن فعال، وظیفه جذب دیاکسین و فوران را دارد که از آلایندههای بسیار مهم هستند. چرا باید سازمان دهیاریها و شهرداریها که برای شهرستانهای نوشهر و چالوس در دفترچه مطالعات ارزیابی ذکر شده است و سازمان حفاظت محیطزیست مالک طرح، هیچ یک نمیخواهند یا اینکه نمیتوانند با هم به اتفاق نظری دست پیدا کنند و اهتمام جمعی جهت بهروزرسانی و رفع معایب خود داشته باشند. چرا نمیخواهند؟ وگرنه معایب این طرح قابل اصلاح بوده و باید دید که چرا عزمی بر این مطلب وجود ندارد.»
خاکستر مضر حامل فلزات سنگین
«مسعود رستمی» فعال محیطزیست هم درباره مشکلاتی که این نیروگاه برای مردم ایجاد کرده گفت: «بیش از پنج سال است که از افتتاح زبالهسوز نوشهر گذشته و سوالهای اساسی برای مردم وجود دارد که همه آنها بیپاسخ مانده است. مساله FLY ASH یا خاکستر مضر در زبالهسوز که همان خاکستر بسیار ریز و سمی است که هنگام سوزاندن زباله تولید میشود و میتواند حامل فلزات سنگین باشد. سوال این است که
FLY ASH زبالهسوز نوشهر دقیقا کجا جمعآوری میشود؟ اینها مقابل زبالهسوز در یک سوله دپو میشوند و متاسفانه حتی یک بار هم در این پنج سال گذشته از نوشهر خارج نشدند. مساله بعدی تصفیهخانه شیرابه است که بعد از پنج سال هنوز افتتاح نشده است. ما در کنار سایت زباله در نوشهر، کوه زبالهای به مساحت پنج هکتار داریم که ثمره 50 سال گذشته است که در آنجا انباشته میشد و هیچ برنامهای برای این کوه زباله وجود ندارد. متاسفانه با هر بارندگی این کوه زباله به صورت خودکار تولید شیرابه میکند، در حالی که هیچ تصفیهخانهای وجود ندارد و این شیرابه تولید شده، مستقیما وارد سفرههای آب زیرزمینی و از طرف دیگر وارد رودخانه ماشلک میشود. مساله بعدی دیاکسین و فوران هستند که اینها آلایندههای فوق خطرناکی هستند که در زبالهسوزی که بدون تفکیک صحیح کار میکند، تولید میشود. تا امروز هیچ تست مستقلی از دیاکسین و فوران گرفته نشده است. این به اذعان خود اداره محیطزیست نوشهر است. در حالی که باید به صورت دورهای پایش و تست گرفته شود و این کار را حتی یک بار هم انجام ندادند. همچنین تفکیک از مبدا در نوشهر سالهای سال است که اجرا نمیشود، چون آموزش عمومی، مشوق اقتصادی و اصلا ارادهای برای اجرای آن وجود ندارد. در عوض تفکیک را در مقصد انجام میدهند که این خود به تولید فساد و مافیای زباله منجر شده که هزاران مشکل برای خود همین زبالهسوز ایجاد کرده است. همچنین هنوز هیچ آمار دقیقی از ورودی زباله اعلام نمیشود که یکی از دلایلش تفکیک در مقصد است که رخ میدهد. هیچ آماری از خروجی آلایندهها هم نداریم.
هیچ گزارش و پایش آنلاینی وجود ندارد یا حتی پاسخ روشنی هم به این مساله داده نمیشود. نوشهر، شهر جنگل و دریاست، فعالیت زبالهسوز بدون تفکیک و پایش شفاف و مدیریت شیرابه، قطعا انتقال آلودگی به آینده است. انتظار مردم پاسخگویی مسوولان است. پنج سال است که پیگیر این مساله هستیم. از سال 1401 با پیگیری مستمر و مراجعه و نامه به اداره محیطزیست و دریافت جوابیه از آنها که گفتند این مشکلات را دارند، ما شکایت هم کردیم ولی پیگیری نشد. همچنین با مراجعه به دادستان شهر، نامه طومارمانندی را امضا کردیم که دادستان آن را به شورای عالی بیتالمال ارسال کردند و در آنجا هم جوابی به ما داده نشد. با این پروژه مماشات میشود و درنهایت هیچ اقدام عملی اتفاق نیفتاد. بعد از آن با کمک شوراها و دهیاریهای اطراف زبالهسوز، که نزدیک به 10 هزار نفر در دو کیلومتری این زبالهسوز زندگی میکنند، نامه حقوقی نوشتیم که برای دیوان محاسبات عدالت اداری، کمیسیون اصل 90 مجلس شورای اسلامی ارسال کردیم و هماکنون نیز در حال اجراست. نامه به استانداری، اداره بهداشت، اداره اطلاعات و هر شرکت و ادارهای که تصور کنید، فرستادیم. حتی با امام جمعه دربارهاش صحبت کردیم و مساله را بازگو کردیم. در دو خطبه هم امام جمعه دربارهاش صحبت کردند، اما هیچ نتیجهای گرفته نشد. این درحالی است که حتی زبالهها را از شهرهای دیگر وارد نوشهر میکنند و ما روزانه خودروهایی را مشاهده میکنیم که تصاویرش برای ما ارسال میشود، از شهرهای عباسآباد، هچیرود، وارد نوشهر میشود. طوماری با بیش از دو هزار امضا جمعآوری شد اما نتیجهای نگرفتیم.»
قرار بود از سوخت زباله برق تولید کنند
«خانم امینی» عضو هیات علمی باغ گیاهشناسی نوشهر نیز با اشاره به تاریخچه این نیروگاه گفت: «برای مدیریت پسماند زبالههای تولیدی شهر، در شهرستان نوشهر، یک زبالهسوز را به آن اختصاص دادند و چندین سال شروع به ساخت این نیروگاه کردند. قرار بود از سوخت زباله در آن برق تولید کنند. یک دستگاه قدیمی ناقص را از چین آوردند و در محل دپوی زباله قبلی نیروگاه را احداث کردند. سال 99 این زبالهسوز را بدون اینکه کامل شود و تصفیهخانه برای شیرابه و فیلتری داشته باشد، افتتاح کردند و شروع به فعالیت کرد. تا امروز هم هر قطعهای را که خراب میشود، علاوه بر اینکه تعمیر نمیکنند، از چرخه پروتکلش نیز خارج میکنند. هچنین زبالهها را به صورت مخلوط وارد محوطه و در آنجا تفکیک میکنند. زبالههایی را که قابل فروش است، از آنجا خارج کرده و میفروشند و باقی زبالهها را به صورت مخلوط در کورهای میریزند که به اشتباه برای اینجا درنظر گرفته شده است. بعد از سوزاندن، دود زبالهها همراه با فلزات سنگین از دودکش خارج و شیرابهاش وارد آبهای زیرزمینی میشود و با آب رودخانه ماشلک وارد دریای مازندران میشود. هیچ تفکیک زبالهای هم صورت نمیگیرد و حدود 200 تن زباله وارد این چرخه میشود. وقتی باران میبارد این محل دپو دوباره تولید شیرابه میکند و هیچ برنامه و مدیریتی برای آن وجود ندارد. همچنین اگر اینها روزی 200 تن زباله بسوزانند، باید پنج تن
FLY ASH یا خاکستر تولید کنند که این خاکسترها را داخل کیسههایی بسیار نامناسب ریخته و در سالن کناری دپو کردند همه این کیسهها پاره شده است و شرایط بسیار نامناسبی دارد درحالی که یک لیتر دیاکسین میتواند یک میلیون نفر را به سرطان مبتلا کند.»
حالا مشخص نیست آیا بعد از پایان مهلت مقرر، بهرهبرداران زبالهسوز نوشهر، مشکلات این طرح را حل خواهند کرد؟ تا چه زمانی این طرح با استانداردهای لازم مشغول به فعالیت خواهد بود و درنهایت سازمان حفاظت محیطزیست مازندران دستور توقف دوباره این نیروگاه را خواهد داد یا نه؟ اقدامی که اهالی شهرستانهای نوشهر و چالوس، مدتهاست در حسرت آن هستند تا شهر، جنگل و دریای سبز رنگشان بیش از این آلوده به سموم حاصل از زباله نشود.
نظر شما